 |
 |
 |
Korrupsioni ёshtё problemi mё i madh i qytetёrimit njerёzor. Ai ёshtё i paligjshёm nё tё gjitha shtetet dhe shpesh penalizohet.
Megjithatё eksiston njё form ligjore e korrupsionit, lobizmi. Nё demokracin moderne kjo formё e korrupsionit shtohet gjithmon e mё shumё. Ky zhvillim shqetёsues e transformon qytetёrimin, pёr njё afat tё gjat, nё njё shoqёri johumane. Politika ёshtё duke u bёrё gjithmone e mё shumё njё fasad. Po tё shohёsh mbrapa kёsaj fasade, gjenё njё sistem pёrbuzёs ndaj njerёzimit, njё fytyrё tё shёmtuar prej dhune e lakmie.
Qytetari i pёrgjegjshёm duhet tё jetё me patjetёr nё gjendje tё shohё pёrtej kёsaj fasade. Vetёm nё kёtё mёnyrё mund ta luftojmё kёtё zhvillim. Prandaj duhet kuptuar mёnyra e funksionimit tё lobizmit.
Mёnyra mё e lehtё pёr tё kuptuar, ёshtё po tё vёshtrosh disa shembuj. Ja njё shembull nga Austria.
Kanzelari austriak Wolfgang Schüssel, bleu para disa vitesh disa avjon luftarak pёr ushtrin. Ai nuk zgjodhi ofertёn mё tё lirё, por mbёshteti interesat e korporatave tё kompanis EADS.
Ai nuk veproi nё interes tё qytetarёve, tё cilёt u kanё dhuruar votёn e tyre demokratike, por ndoqi udhёzime tё tjera. Pas pёrfundimit tё funksionit tё tij si kancelar, ai morri njё vote nё bordin e njё grupi tё madh energjitik gjerman.
Kompesimi pёr kёtё post mendohet tё jetё mё i lart sesa rroga e kancelarit austriak.
Ky proҫes nuk ishte ilegal. Nuk ka asnjё dёshme se ka lidhje midis detyrёs sё tij nё bordin mbikqyres dhe funksionit tё tij si kancelar.
Situata ёshtё e ngjashme me ish kanzelarin gjerman, Gerhard Shröder. Ai, morri pas pёrfundimit tё funksionit tё tij, njё post lukrativ nё kompanin Gazprom.
Kёta shembuj, nxjerin nё pah, se nё ҫfarё mёnyre moderne funksionon lobizmi. Nuk ka pasoja penale pёr zyrtarёt qё veprojn nё kёtё mёnyrё. Mund edhe tё ndodhi qё tё dy kёta zotёrinj, pёr shkak tё kualifikimit tё tyre tё arrijnё tё shijojnё poste shumё tё larta.
Lobizmi nuk ndodh vetёm nё politik. Gjithashtu gazetarёt, shkencёtarёt, mjekёt, avokatёt, zyrtarёt, sportistёt dhe prominente blihen prej lobizmit, po tё mbёshtesin interesat e dёshiruara.
Ekziston edhe njё anё tjetёr e lobizmit, kjo ёshtё edhe mё e keqe sesa e para. Sistemi i lobizmit eleminon gjithashtu, kritik tё pakorruptueshёm. Pa mёshirё, ndiqen dhe largohen persona tё cilёt dёmtojn sistemin.
Pёr kёtё persekutim, aplikohen mjete tё ndryshme. Mjeti mё i pafajshёm, ёshtё degradiimi. Pёr kёtё u krijua ekstra fjala “teori konspiracioni”. Me kёtё pa-fjalё, pёrpiqet pёr tё bёrё tё pabesueshёm persona tё tillё. Kёshtu ata do tё degradohen dhe tallen.
Njё mjet pak mё i rёnd ёshtё insinuata. Pёr kёtё pёrdoren njoftime nё media, nё tё cilat sjellja e personit supozohet tё dёmtoj reputacionin.
Nё pёrputhje me kёrkesat, kёto mjete bёhen mё tё rёnda, pa u alarmuar edhe nga vrasjet. Burimet financiare pёr kёtё qёllim janё nё dispozicion nё sasi tё pakufizuar.
Kёtu nuk bёhet fjalё pёr komplote globale, por pёr njё numёr tё madh interesash individuale. Brenda institucioneve ka edhe dallime tё shumta dhe mospёrputhje tё cilat operojne lobim.
Kohёt e fundit veprojnё megjithatё gjithmonё persona nё institucione. Ato pёrdorin lidhjet e tyre me personat e besuar, pasi besimi ёshtё baza pёr lobim.